Моќта на сетилото за мирис врз човечкото однесување

Печење леб, свежо искосена трева, цветен парфем. Овие мириси многу често се поврзуваат со пријатни мисли за омилената пекара, летно попладне или некој минат љубовник, што нè тера да вдишуваме длабоко додека мирисот ни создава одамна заборавени спомени. Но, зошто се чини дека мирисот предизвикува толку силни емоции?

Мирисите можат да влијаат на нашите работни перформанси, однесување и расположение. Мирисите предизвикуваат одговори поради нашите лични асоцијации со нив. Мирисот има влијание врз нас бидејќи тој мирис го поврзавме со одреден настан. Ова се нарекува асоцијативно учење – еден настан или предмет станува поврзан со друг врз основа на искуствата на поединецот. На пример, имам силен позитивен одговор на мирисот на кокос, бидејќи мојата прва изложеност на силен мирис на кокос беше употребата на крем за сончање со мирис на кокос на одмор на Хаваи. Одморот е пријатен спомен, а мирисот на кокос го поврзувам со тој пријатен спомен иако самиот мирис на кокос е неутрален за другите. Повеќето луѓе не го сакаат мирисот на ѓубриво, но мирисот може да предизвика пријатна носталгија за некој што пораснал на фарма и со задоволство се сеќава на своето детство. Мирисите можат да добијат позитивна или негативна конотација во зависност од поврзаниот настан.

Според Американското здружение за психологија, способноста за откривање хемикалии во околината е заедничка за сите живи суштества. Важноста на сетилото за мирис е комплицирана затоа што ни недостасува јазик за добро да го опишеме. Споредувањето на мирис со друг е речиси единствениот начин да се опише мирисот.

Истражувањата покажаа дека фетусите во утробата кои се изложени на карактеристични мириси ги претпочитаат тие мириси како доенчиња. Тие преференции продолжуваат дури и во зрелоста.

Исто така, компликациите кај чувството за мирис се појавуваат поради фактот што мирисите минуваат низ центрите за меморија и емоции пред да бидат обработени од мозокот. Поврзаните сеќавања и контекст играат клучна улога во перцепцијата. Мирисниот систем е добро прилагоден за асоцијативно учење бидејќи е поврзан со лимбичкиот систем и деловите од мозокот кои ги обработуваат емоциите и промовираат асоцијативно учење. Лимбичкиот систем е група на структури во мозокот кои работат на влијание врз емоциите, расположението, меморијата и однесувањето. Понекогаш се нарекува примитивен дел од мозокот бидејќи истите структури биле пронајдени во мозокот на раните цицачи. Сетилото за мирис е единственото сетило поврзано на овој начин што помага да се објасни зошто мирисите предизвикуваат толку силни емоционални реакции.

Како мирисите влијаат на расположението, па дури и на благосостојбата?

Асоцијативното учење може да направи личноста да претпочита еден мирис пред друг, но може да објасни и како мирисите влијаат на нашето расположение и однесување. Студиите за ефектите на мирисот покажаа дека расположението влијае на нашите размислувања и постапки. Луѓето со позитивно расположение се покреативни од луѓето кои доживуваат негативни емоции. Изложувањето на луѓето на пријатен мирис кој им се допаѓа влијае на нивната способност за креативно решавање на проблемите. Се покажа дека позитивното расположение е поврзано со подобра продуктивност и перформанси. Пријатните мириси го зголемуваат позитивното однесување како што е поефикасно завршување на задачите и помагање на другите. Утврдено е дека изложувањето на пријатни мириси ги подобрува перформансите при сложени или мачни задачи. Од друга страна, изложеноста на непријатни мириси го нарушува расудувањето и ги прави испитаниците помалку трпеливи.

Една неодамнешна студија покажа дека физичкото здравје може да биде под влијание на очекувањата за мирис. Учесниците во студијата со астма беа поделени во две групи кои беа изложени на силен мирис. На половина им било кажано дека аромата може да ги намали нивните симптоми на астма, додека на другата половина им било кажано дека тоа ќе ги влоши. Учесниците кои веруваа дека мирисот ќе им ја влоши астмата, не само што пријавија повеќе непријатност, туку всушност доживеаја поголемо воспаление на белите дробови.

Другите сензорни влезови се поврзани со сетилото за мирис. Влезот од другите сетила може да влијае на тоа како ги перцепираме мирисите. Се покажа дека врската помеѓу видот и мирисот влијае на перцепцијата на мирисите. Мирисањето на миризлив воздух со мирис на масло од роза додека гледате слика од роза ја засилува аромата на розата.

Пазарџиите генерално претпоставуваа дека правењето производи да мирисаат добро за потрошувачот ќе ги поттикне да го купат производот, но истражувањата покажаа колку големо влијание може да има ефектот на мирис.

Студијата „Прустинските производи се претпочитаат: односот помеѓу меморијата предизвикана од мирис и евалуацијата на производот“ (“Proustian Products are Preferred: The Relationship Between Odor-Evoked Memory and Product Evaluation”), ја испитуваше врската помеѓу мирисот на лосион и перцепцијата на клиентите. Резултатите покажаа дека производите со мириси кои предизвикуваат силни емотивни спомени се перципирани како супериорни во однос на истиот производ чиј мирис не предизвикува ист емоционален одговор. Производот што создаде најпозитивни емотивни спомени, потрошувачот го оцени како подобар производ и беше подобро запаметен. Овој мирис не само што може да создаде добри чувства кај потрошувачот, туку може да влијае и на неговото однесување да ги запомни и купи производите кои предизвикуваат најдобри емоции.

Обезбедувањето супериорно искуство на клиентите започнува со создавање емотивна врска со вашите клиенти. Емоционалните врски преку амбиенталниот мирис можат да го поврзат срцето на клиентите со душата на брендот. Амбиенталните мириси се моќен начин да се допре до купувачот преку ефектите на мирисот на емоционално ниво.